محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
440
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ديگر ابراهيم بن سهل اشبيلى ، يهودى بود و مسلمان شد ، در شعر بويژه در صنعت توشيح مهارت داشت . از اشعار او قصيدهاى طولانى است در مدح پيامبر اسلام . در عنفوان جوانى در رودخانه غرق شد و بمرد . اين واقعه در سال 649 ه / 1251 م اتفاق افتاد . از اوست كه مىگويد : مضى الوصل الامنية تبعث الاسى * ادارى بها همى اذا الليل عسعسا اتانى حديث الوصل زورا على النوى * اعد ذلك الزور اللذيذ المونسا و يا ايها الشوق الذى جاء زائرا * اصبت الامانى خذ قلوبا و انفسا « 5 » ديگر ابو عبد اللّه محمد بن الحيان المرسى ، دوست و كاتب ابن هود بود . از حديث و روايت نيك آگاه بود و در نظم و نثر استاد . چندى وزارت ابن هود را بر عهده گرفت . وصيت مشهور ابن هود به برادرش به قلم اوست . چون مسيحيان در سال 641 ه بر مرسيه غلبه يافتند به اوريوله مهاجرت كرده سپس به مغرب رفت و در بجايه سكونت گزيد . به سال 650 ه / 1252 م در آنجا وفات كرد . ابن الحيان كوتاهقامت بود آنسان كه بيننده او را كودك مىپنداشت . از شعرهاى او قصيدهاى است به قافيهء دال به اين مطلع : يا حادى الركب قف بالله يا حادى * و ارحم صبابة ذى نأى و ابعاد « 6 » ديگر كاتب و شاعر ابو عبد الله محمد بن عبد الله بن ابى بكر القضاعى البلنسى ، معروف به ابن الابار . در سال 595 ه متولد شد . در فقه و لغت سرآمد شد و در نثر و نظم براعت يافت . دبيرى امير ابو جميل زيان امير بلنسيه و نوادهء ابن مردنيش را برعهده داشت . چون در سال 636 ه / 1238 م مسيحيان بلنسيه را محاصره كردند و روزگار مسلمانان سخت شد . امير ابو جميل زيان دبير خود ابن الابار را به سفارت نزد ابو زكرياى حفصى امير تونس فرستاد و از او يارى طلبيد . ابن الابار بدين مناسبت در مجلس ابو زكريا و در برابر او قصيدهء سينيه خود را برخواند و آلام و محنتهاى مردم اندلس برشمرد . مطلع قصيده اين است :
--> ( 5 ) . رجوع كنيد به « نفح الطيب » ج 4 / ص 304 . ( 6 ) . رجوع كنيد به « نفح الطيب » ج 4 / ص 432 به بعد ، در آنجا وصيت ابن هود را به برادرش نقل كرده و در صفحه 440 به ذكر اشعار او پرداخته است .